‘Onderzoekend handelen’: een leerlijn onderzoek voor professionele bachelors

Hogescholen zien meer dan vroeger onderzoek in hun takenpakket verschijnen. Voor opleidingen die gericht zijn op het aanleren van een beroep, lijkt het binnenbrengen van onderzoek minder vanzelfsprekend (Verburgh, Schoureden & Elen, 2012).

Als departement dat opleidt tot professionele bachelor willen we het belang van onderzoek in de hogeschoolcontext onderstrepen.In dit ontwerpgericht onderzoek werd gezocht naar de implementatie van ‘onderzoekend handelen’ in het curriculum. Hierbij werd bij  alle  actoren  (beleid,  onderwijzend  personeel,  studenten)   en  op  alle niveaus  (macro,  meso  en  micro) een onderzoekende houding nagestreefd. De  doelstelling  die  het  departement  ‘onderwijs en pedagogie’ hiermee  nastreeft  is  het stimuleren van een nieuwsgierige en kritisch-reflectieve basishouding bij studenten en docenten die hen  in  staat  moet  stellen  om  onderzoekend  in  de  praktijk  te  staan.

De opleiding Pedagogie van het jonge kind is een jonge opleiding binnen het departement Onderwijs en Pedagogie aan de Erasmushogeschool Brussel. Bij het ontwikkelen van deze opleiding in functie van de pedagogische professional binnen formele en informele leercontexten, stond ontwikkeling van de student door middel van onderzoek centraal. Het onderzoekend handelen kreeg hierdoor een eigen leerlijn in het curriculum en werd verankerd binnen heel wat andere vakken van het curriculum. Door vanaf het eerste jaar in te zetten op de onderzoekende competenties van deze nieuwe pedagogische professional, vormt de onderzoekende houding een cruciaal element doorheen de opleiding en ook een belangrijk breekpunt voor het afstuderen van de student. Niet alleen vertrekkend vanuit een wetenschappelijke en meertalige literatuurstudie, zet de opleiding in op praktijkonderzoek door studenten op hun stageplaats in functie van innovatie en het verhogen van de pedagogische praktijk. Aan het einde van de opleiding levert de student een praktijkonderzoek af in de vorm van een bachelorproef die door de recente visitatie benoemd werd als als kwaliteitsvol.

Deze good practice vertelt het verhaal van een pedagogische opleiding waarbij een leerlijn onderzoek inzet op professionaliseren en onderzoekend handelen van de pedagogische professional zelf. Dit voorbeeld kan (leraren)opleidingen inspireren waar het binnenbrengen van praktijkonderzoek met oog op professionaliseren minder vanzelfsprekend kan zijn. Op het congres geven we graag een inkijk in onze Onderwijspraktijk en Leerlijn ‘Ontwikkelen door Onderzoeken’.